ΑΠΟΨΗ | Συντακτική Ομάδα | 27/09/2026
ΑΠΟΨΗ: Η υπεράσπιση της δημόσιας υγείας χρειάζεται προσωπικό, τεχνολογία και έλεγχο αποτελέσματος. Κανένα από τα τρία δεν υποκαθιστά τα υπόλοιπα.
Η πρόσφατη συζήτηση για την τηλεϊατρική θέτει ένα ερώτημα που ξεπερνά την κομματική αντιπαράθεση. Στις 26 Σεπτεμβρίου το ΠΑΣΟΚ έθεσε ζήτημα στελέχωσης και εφημεριών, ενώ η κυβερνητική παρουσίαση της επέκτασης του δικτύου προβάλλει τις νέες δυνατότητες. Οι θέσεις καταγράφονται στην κομματική ανακοίνωση, στη δεύτερη δημοσιογραφική κάλυψη και στο υπουργείο Υγείας. Η θέση αυτού του άρθρου είναι ότι η δημόσια υγεία πρέπει να αξιολογεί τη διαδρομή του ασθενούς μέχρι την πραγματική εξυπηρέτηση. Η εγκατάσταση εξοπλισμού είναι ένα βήμα αυτής της διαδρομής, όχι επαρκής απόδειξη ότι ολοκληρώθηκε.
Η τεχνολογία δεν είναι αντίπαλος του δημόσιου χαρακτήρα
Ένα τμήμα της προοδευτικής συζήτησης κινδυνεύει να αντιμετωπίζει κάθε τεχνολογική εξαγγελία με έτοιμη δυσπιστία. Η κριτική αυτή μπορεί να είναι δικαιολογημένη όταν ένα έργο παρουσιάζεται χωρίς σαφές σχέδιο λειτουργίας. Δεν χρειάζεται, όμως, να μετατρέπεται σε γενική άρνηση. Η δυνατότητα επικοινωνίας από απόσταση έχει νόημα όταν προσθέτει πρόσβαση, υποστηρίζει τους επαγγελματίες και εντάσσεται σε μια οργανωμένη υπηρεσία. Το αν συμβαίνει πράγματι αυτό πρέπει να αποδεικνύεται, όχι να θεωρείται ούτε αυτονόητο ούτε εκ των προτέρων αδύνατο.
Η δημόσια ιδιοκτησία και η τεχνολογική ανανέωση δεν είναι αντίθετοι στόχοι. Μια δημόσια δομή μπορεί να χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία χωρίς να αντιμετωπίζει τον ασθενή ως πελάτη. Μπορεί επίσης να διατηρεί παλαιές δυσλειτουργίες παρά την προμήθεια νέου εξοπλισμού. Η διαφορά κρίνεται στον σχεδιασμό, στη στελέχωση και στη λογοδοσία. Γι’ αυτό η πολιτική συζήτηση χρειάζεται να ξεπεράσει τόσο τον ενθουσιασμό της παρουσίασης όσο και την ευκολία μιας αυτόματης απόρριψης.
Ποια υπηρεσία αγοράζει ο δημόσιος πόρος;
Ας εξετάσουμε ένα υποθετικό παράδειγμα. Ένας κάτοικος απομακρυσμένης περιοχής πληροφορείται ότι η τοπική δομή διαθέτει δυνατότητα εξ αποστάσεως επικοινωνίας με ειδικό. Το ουσιαστικό γι’ αυτόν είναι πότε μπορεί να τη χρησιμοποιήσει, ποιος τον υποδέχεται, τι συμβαίνει αν η επικοινωνία δεν καταστεί δυνατή και πώς συνεχίζεται η φροντίδα. Η ανακοίνωση ότι εγκαταστάθηκε ένα σύστημα δεν απαντά από μόνη της σε αυτές τις ερωτήσεις. Χρειάζεται ένας λειτουργικός συνδυασμός ανθρώπων, διαδικασιών και υποδομής.
Αυτή η παρατήρηση δεν αποτελεί διάγνωση για συγκεκριμένο σταθμό του σημερινού δικτύου. Είναι κριτήριο δημόσιας πολιτικής. Ο δημόσιος πόρος πρέπει να συνδέεται με μια σαφώς περιγεγραμμένη υπηρεσία, την οποία ο πολίτης μπορεί να αναμένει εύλογα. Αν η υπηρεσία παρέχεται συγκεκριμένες ώρες ή αφορά ορισμένες ανάγκες, αυτό πρέπει να δηλώνεται καθαρά. Η ακριβής ενημέρωση δεν μειώνει την αξία ενός έργου· εμποδίζει τη δημιουργία προσδοκιών που το έργο δεν έχει σχεδιαστεί να καλύψει.
Η αξιολόγηση μπορεί να είναι εργαλείο των εργαζομένων
Υπάρχει επίσης ένα εσωτερικό ταμπού που αξίζει να αμφισβητηθεί: η ιδέα ότι η μέτρηση της λειτουργίας εξυπηρετεί υποχρεωτικά την περιστολή δαπανών ή την ατομική ενοχοποίηση. Αυτό εξαρτάται από το τι μετράμε και πώς χρησιμοποιούμε το αποτέλεσμα. Μια καταγραφή που αγνοεί τα κενά προσωπικού και συγκρίνει ανόμοιες δομές μπορεί να είναι άδικη. Μια διαφανής αποτύπωση των εμποδίων μπορεί, αντίθετα, να τεκμηριώνει την ανάγκη προσλήψεων και υποστήριξης.
Η υπεράσπιση του δημόσιου συστήματος δεν απαιτεί να κρύβουμε τις δυσκολίες του. Απαιτεί να εξηγούμε ποιος έχει τη δυνατότητα και την ευθύνη να τις αντιμετωπίσει. Ο εργαζόμενος δεν μπορεί να χρεώνεται την απουσία ενός συναδέλφου που δεν προσλήφθηκε ή μιας υποδομής που δεν συντηρήθηκε. Αντίστοιχα, η διοίκηση δεν πρέπει να καλύπτεται πίσω από μια γενική επίκληση της προσπάθειας. Χρειάζεται διάκριση ευθυνών, όχι ένας αριθμός που τις ισοπεδώνει.
Τι θα άξιζε να δημοσιοποιείται
Ως πρόταση, θα μπορούσε κάθε σχετική δημόσια υπηρεσία να παρουσιάζει με κατανοητό τρόπο το ωράριο, τη στελέχωση ανά λειτουργία, τη διαθεσιμότητα της τεχνικής υποστήριξης και τη διαδικασία παραπομπής. Θα είχε επίσης αξία να καταγράφονται οι περιπτώσεις στις οποίες μια προγραμματισμένη επικοινωνία δεν πραγματοποιήθηκε και οι λόγοι τους. Αυτές οι πληροφορίες αφορούν τη λειτουργία του συστήματος και δεν απαιτούν έκθεση προσωπικών δεδομένων ασθενών στη δημόσια συζήτηση.
Οι δείκτες θα έπρεπε να σχεδιάζονται μαζί με επαγγελματίες υγείας και εκπροσώπους ασθενών. Ο σκοπός δεν είναι μια κατάταξη εντυπώσεων, αλλά η αναγνώριση των σημείων όπου η διαδρομή διακόπτεται. Αν, για παράδειγμα, ένας τεχνικός περιορισμός εμποδίζει τη χρήση, η λύση πρέπει να αφορά αυτόν τον περιορισμό. Αν το ζήτημα είναι οργανωτικό, η αγορά πρόσθετου εξοπλισμού μπορεί να μην απαντά στο συγκεκριμένο πρόβλημα. Πρόκειται για υποθετικές περιπτώσεις σχεδιασμού, όχι για ευρήματα ελέγχου του σημερινού δικτύου.
Η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση μπροστά στον ίδιο έλεγχο
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει την ευθύνη να δείχνει τι αλλάζει μετά από μια εξαγγελία και με ποιους πόρους εξασφαλίζεται η συνέχεια. Η πολιτική αξιολόγηση ενός έργου δεν τελειώνει την ημέρα της παρουσίασής του. Αν ένα πρόβλημα αναγνωρίζεται, χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης και δυνατότητα παρακολούθησης. Η αναγνώριση των δυσκολιών μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία μιας δημόσιας παρέμβασης, όταν συνοδεύεται από σαφή ευθύνη για την επίλυσή τους.
Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, οφείλει να περιγράφει ποιο μοντέλο λειτουργίας προτείνει και πώς θα το στηρίξει. Το αίτημα για προσωπικό γίνεται ισχυρότερο όταν συνδέεται με συγκεκριμένες υπηρεσίες, ώρες κάλυψης και επαγγελματικές ανάγκες. Η κριτική δεν χρειάζεται να αρνείται όποιο όφελος μπορεί να προκύπτει από μια νέα υποδομή. Χρειάζεται να δείχνει τι λείπει για να γίνει αυτό το όφελος σταθερό, προσβάσιμο και κοινωνικά δίκαιο.
Μια απαιτητική υπεράσπιση του ΕΣΥ
Από μια θεσμική, προοδευτική αφετηρία, δημόσιο σύστημα σημαίνει καθολική ευθύνη απέναντι στον πολίτη. Αυτή η ευθύνη επιτρέπει και επιβάλλει την αλλαγή διαδικασιών που δεν λειτουργούν, την αξιοποίηση χρήσιμων εργαλείων και την προστασία εκείνων που εργάζονται στην πρώτη γραμμή. Δεν προσφέρει ασυλία στη διοίκηση ούτε δικαιολογεί μια επικοινωνιακή αποτίμηση που μετρά κυρίως όσα είναι εύκολο να φωτογραφηθούν. Ζητά να φαίνεται η υπηρεσία εκεί όπου ο πολίτης τη χρειάζεται.
Το κριτήριο είναι η πραγματική δυνατότητα φροντίδας, με ανθρώπινη ευθύνη και συνέχεια. Η τεχνολογία αξίζει όταν υπηρετεί αυτόν τον στόχο. Η στελέχωση αξίζει όταν οργανώνεται ώστε να τον καθιστά εφικτό. Και η αξιολόγηση αξίζει όταν αποκαλύπτει τι εμποδίζει την επίτευξή του και δεσμεύει την πολιτική ηγεσία να ενεργήσει. Έτσι η υπεράσπιση του ΕΣΥ γίνεται πιο απαιτητική και, ακριβώς γι’ αυτό, πιο πειστική.
Πηγές και τεκμηρίωση
- ΠΑΣΟΚ — δήλωση Γιώργου Φραγγίδη, 26/09/2026
- Sirios FM — κριτική για Δίστομο και τηλεϊατρική, 26/09/2026
- Υπουργείο Υγείας — εγκαίνια Βοιωτίας και δηλώσεις, 25/09/2026
- ΑΠΕ-ΜΠΕ — θέση Γεωργιάδη για τηλεϊατρική, 25/09/2026 (διαθέσιμο απόσπασμα)
Βιβλιοθήκη kentroaristera.gr — Εικονογράφηση, όχι καταγραφή πραγματικού συμβάντος.
