Του Στέφανου Νικολαΐδη
Σαφές μήνυμα τόσο προς την Άγκυρα όσο και προς τους συμμάχους εκπέμπει η Αθήνα στον απόηχο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, αποσαφηνίζοντας ότι η εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων δεν μπορεί να συνυπάρχει με τη διατήρηση της απειλής πολέμου κατά της Ελλάδας. Το casus belli παραμένει, σύμφωνα με ανώτατες διπλωματικές πηγές, το βασικό πολιτικό και θεσμικό εμπόδιο για οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά σχήματα, όπως το SAFE, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνο του τη μοναδική προϋπόθεση.
Οι ίδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η ελληνική θέση παραμένει αμετακίνητη: όσο υφίσταται η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία συνιστά ευθεία απειλή χρήσης βίας κατά της Ελλάδας σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών της υδάτων, η Αθήνα θα συνεχίσει να εγείρει το ζήτημα σε όλα τα διεθνή φόρα.
«Το casus belli δεν μετριέται με βάση το αν απασχολεί ή όχι την τουρκική κοινωνία. Είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει. Και όσο υπάρχει, αποτελεί απειλή πολέμου απέναντι στην Ελλάδα», σημειώνουν χαρακτηριστικά ανώτατες διπλωματικές πηγές, σχολιάζοντας τις πρόσφατες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι το συγκεκριμένο θέμα «δεν απασχολεί τον τουρκικό λαό».
Η ελληνική πλευρά θεωρεί, μάλιστα, ότι εφόσον – όπως υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος – το θέμα δεν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την τουρκική κοινωνία, τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην αποσυρθεί επισήμως από την Άγκυρα.
SAFE: Δεν αρχίζει καν συζήτηση
Η Αθήνα εμφανίζεται απολύτως κατηγορηματική ως προς το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE και τη συμμετοχή της Τουρκίας σε αυτό.
Όπως επισημαίνουν ανώτατες διπλωματικές πηγές, όσο διατηρείται το casus belli «δεν εκκινεί καν συζήτηση» για συμμετοχή της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία.
Η άρση της απειλής πολέμου αποτελεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αναγκαία αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση. Ακόμη και σε περίπτωση απόσυρσης του casus belli, θα απαιτηθούν και πρόσθετες προϋποθέσεις που συνδέονται με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, των σχέσεων καλής γειτονίας, των ευρωπαϊκών αρχών, αλλά και μια λύση στο Κυπριακό.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα υπενθυμίζει ότι στον κανονισμό του SAFE ενσωματώθηκε, έπειτα από ελληνικές παρεμβάσεις, η πρόβλεψη περί ύπαρξης διμερούς συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κάθε τρίτης χώρας που επιθυμεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, στοιχείο που παρέχει ουσιαστικό λόγο στα κράτη-μέλη.
F-35: «Δεν υπάρχει απόφαση, μόνο πρόθεση»
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει η ελληνική διπλωματία και στη δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την πιθανότητα επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Στην ελληνική διπλωματία υπογραμμίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία αμερικανική απόφαση, αλλά μόνο πολιτική πρόθεση επανεξέτασης του ζητήματος.
Η διαδικασία, όπως εξηγούν, είναι απολύτως συγκεκριμένη και προϋποθέτει την εμπλοκή του Κογκρέσου. Θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον το ρωσικό σύστημα S-400, ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε μελλοντική συνεργασία με τη Ρωσία στον συγκεκριμένο τομέα και ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία.
Παράλληλα, η Αθήνα απορρίπτει τη λογική περί ελληνικού «βέτο» στα F-35, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για αμερικανική απόφαση.
«Άλλο είναι να συμμετέχεις στη λήψη αποφάσεων ενός συλλογικού οργανισμού, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, και άλλο να υπαγορεύεις σε μια τρίτη χώρα ποια θα είναι η εξοπλιστική της πολιτική», σημειώνουν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.
Ωστόσο, η ελληνική θέση παραμένει σαφής: κάθε σύμμαχος που παραχωρεί προηγμένα οπλικά συστήματα οφείλει να λαμβάνει υπόψη του τις εύλογες ανησυχίες άλλης συμμαχικής χώρας, ιδιαίτερα όταν εξακολουθεί να υφίσταται επίσημη απειλή πολέμου.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι, σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί σαφές ποιοτικό προβάδισμα. Ήδη περισσότερα από 50 ελληνικά F-16 έχουν αναβαθμιστεί στην έκδοση Viper, οι Έλληνες χειριστές εισέρχονται από το επόμενο έτος στη διαδικασία εκπαίδευσης στα F-35, ενώ τα πρώτα αεροσκάφη αναμένονται μέσα στην επόμενη τριετία. Αντίθετα, η Τουρκία παραμένει εκτός τόσο του προγράμματος F-35 όσο και της διαδικασίας αναβάθμισης του στόλου της σε αντίστοιχο επίπεδο.
Οι επαφές με το Κογκρέσο
Το ζήτημα των F-35 τέθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, και στις επαφές που είχε στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με αντιπροσωπεία Αμερικανών γερουσιαστών και βουλευτών.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε αναλυτικά τις ελληνικές ανησυχίες για τις πιθανές επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι Αμερικανοί συνομιλητές, πάντως, δεν προχώρησαν σε οποιαδήποτε τοποθέτηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως ένδειξη της τελικής αμερικανικής στάσης.
📍@GreeceMFA
FM George Gerapetritis met today with a U.S. Congress delegation led by Senator Roger Wicker @SenatorWicker pic.twitter.com/0H0GablE57— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) July 10, 2026
Την ίδια στιγμή, με ιδιαίτερη προσοχή παρακολουθεί η Αθήνα και τις εξελίξεις γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη θεωρία «ιδεολόγημα χωρίς νομική βάση», το οποίο έχει προκαλέσει σοβαρή ζημιά όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην ίδια την Τουρκία.
Η ελληνική πλευρά αναμένει να διαπιστώσει το ακριβές περιεχόμενο των σχετικών τουρκικών νομοθετικών πρωτοβουλιών, επισημαίνοντας όμως ότι ήδη έχουν ενεργοποιηθεί όλα τα απαραίτητα διπλωματικά και νομικά εργαλεία, τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και διεθνών οργανισμών.
Ως προς τον ελληνοτουρκικό διάλογο, η ελληνική θέση παραμένει αμετάβλητη.
Η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Όσο η Τουρκία επιμένει να διευρύνει την ατζέντα με ζητήματα κυριαρχίας ή άλλες αναθεωρητικές διεκδικήσεις, ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να υπάρξει, τονίζουν οι ίδιες πηγές.
Η αποτίμηση της Συνόδου
Η συνολική αποτίμηση της Αθήνας για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ είναι συγκρατημένα θετική.
Ανώτατοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Συμμαχία κινήθηκε εντός των αναμενόμενων πλαισίων, χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις για την ελληνική πλευρά, ενώ επιβεβαιώθηκε η σημασία της Ελλάδας ως αξιόπιστου και συνεπούς συμμάχου.
Παράλληλα, διαψεύδουν κατηγορηματικά τα σενάρια περί λήψης αποφάσεων για νέα νατοϊκά στρατηγεία στην Τουρκία, διευκρινίζοντας ότι ουδέποτε υπήρξε σχετική συζήτηση ή θέμα στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου.
Το συνολικό μήνυμα που επιχειρεί να εκπέμψει η ελληνική κυβέρνηση μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ είναι σαφές: η Ελλάδα δεν επιδιώκει την όξυνση ούτε επιχειρεί να υπαγορεύσει τις εξοπλιστικές επιλογές τρίτων χωρών. Παράλληλα, όμως, διαμηνύει προς συμμάχους και εταίρους ότι η απειλή πολέμου, οι αναθεωρητικές διεκδικήσεις και θεωρίες όπως η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν μπορούν να συνυπάρχουν με μια πορεία εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία.
Υπό αυτό το πρίσμα, η Αθήνα εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε θεσμικό, νομικό και διπλωματικό εργαλείο που διαθέτει τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι οι ελληνικές θέσεις θα λαμβάνονται υπόψη σε κάθε κρίσιμη απόφαση που αφορά την περιφερειακή ασφάλεια.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
