Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής κοινωνιολογίας και της σύγχρονης πνευματικής ζωής, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών. Η αποτέφρωσή του έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη στη Ριτσώνα.
Γεννημένος στην Αθήνα το 1937, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς προερχόταν από οικογένεια με ισχυρή παρουσία στη νομική και πολιτική ζωή της χώρας. Ήταν εγγονός του καθηγητή Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών Κωνσταντίνου Τσουκαλά, ενώ ο πατέρας του, Άγγελος Τσουκαλάς, ήταν διακεκριμένος δικηγόρος και πολιτικός.
Από τη Νομική στην Κοινωνιολογία
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1958. Στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία στα πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, του Παρισιού και του Yale. Το 1971 έλαβε τον τίτλο Docteur ès Lettres et Sciences Humaines από το Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris I).
Παράλληλα με την ακαδημαϊκή του πορεία, άσκησε δικηγορία στην Αθήνα για αρκετές δεκαετίες. Εργάστηκε επίσης ως ερευνητής στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS).
Η ακαδημαϊκή πορεία στη Γαλλία και την Ελλάδα
Η γαλλική ακαδημαϊκή περίοδος αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό στην πορεία του. Το 1973 εντάχθηκε στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Paris VIII Vincennes ως επίκουρος καθηγητής και το 1975 εξελέγη καθηγητής. Την περίοδο 1980-1981 διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος.
Από το 1981 έως το 1985 δίδαξε Κοινωνιολογία στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το 1985 επέστρεψε στην Αθήνα, αναλαμβάνοντας θέση καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αφυπηρέτησε το 2004 και αναγορεύθηκε ομότιμος καθηγητής.
Η ακαδημαϊκή του δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Υπήρξε επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια όπως το Columbia, το Princeton, το New York University και το Paris I, ενώ είχε συμμετοχή σε σημαντικούς διεθνείς επιστημονικούς και πολιτιστικούς θεσμούς.
Η παρουσία του στην κοινωνική και πολιτική ζωή
Ο Τσουκαλάς είχε ενεργό παρουσία και πέρα από το πανεπιστήμιο. Διετέλεσε Γενικός Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών από το 1981 έως το 1989 και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του την περίοδο 1993-1995. Υπήρξε επίσης αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης και της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων.
Από το 2017 έως το 2022 ήταν πρόεδρος του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού, ενώ το 2015 είχε διατελέσει βουλευτής Επικρατείας.
Η Ακαδημία Αθηνών και η αναγνώριση του έργου του
Τον Μάρτιο του 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα «Κοινωνιολογία – Κοινωνική Θεωρία», μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις της ακαδημαϊκής του διαδρομής. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε χαρακτηρίσει την εκλογή του σημαντική αναγνώριση της μακράς και πολυσχιδούς προσφοράς του στην κοινωνική και πολιτική θεωρία.
Είχε επίσης αναγορευθεί επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης το 2009 και του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου το 2011, ενώ το 2021 τιμήθηκε με το Αριστείο «Ιωάννης Καποδίστριας» για τις Επιστήμες, τα Γράμματα και τις Τέχνες από τον Δήμο Ναυπλίου.
Το συγγραφικό του έργο
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς άφησε πίσω του ένα εκτεταμένο ερευνητικό και συγγραφικό έργο, με επίκεντρο την κοινωνική και πολιτική θεωρία, το κράτος, τις κοινωνικές ανισότητες, τη δημοκρατία και την εξέλιξη των σύγχρονων κοινωνιών.
Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του περιλαμβάνονται η «Ελληνική Τραγωδία», έργο που συνδέθηκε με τη μελέτη της ελληνικής κοινωνίας και της περιόδου της δικτατορίας, καθώς και σειρά μελετών και δοκιμίων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνιολογικής σκέψης. Η παρουσία του στα ελληνικά γράμματα και στη δημόσια συζήτηση υπήρξε διαρκής για πολλές δεκαετίες.
Με τον θάνατό του κλείνει ένας σημαντικός κύκλος για την ελληνική κοινωνιολογία. Ο Τσουκαλάς υπήρξε μία από τις προσωπικότητες που συνέδεσαν την ελληνική επιστημονική σκέψη με τα μεγάλα ευρωπαϊκά ρεύματα της κοινωνικής και πολιτικής θεωρίας, αφήνοντας ένα έργο με έντονο αποτύπωμα τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και στον δημόσιο διάλογο.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
