Του Χρυσόστομου Τσούφη
Ο εφιάλτης του απόλυτου χάους ως προς τις τιμές ενέργειας που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 επιστρέφει μέσω….Μέσης Ανατολής. Οι εξελίξεις στην περιοχή αυξάνουν το ενδεχόμενο οι Ιρανοί – πάνω στην απελπισία τους, διότι περί κίνησης απελπισίας θα πρόκειται – να κλείσουν τα στενά του Ορμούζ και σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Σύμφωνα με την Oxford Economics, οι επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας θα ήταν ανάλογες του χειμώνα του 2022.
Πετρέλαιο
Από τα στενά – το πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο στον πλανήτη – περνά κάθε μέρα το 1/5 της παγκόσμιας ροής πετρελαίου, περίπου 20,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με τις καταγραφές για τον Φεβρουάριο. Με το κλείσιμο των στενών, πρακτικά οι ποσότητες αυτές βγαίνουν εκτός συστήματος διότι δεν υπάρχει εναλλακτικό σύστημα εξαγωγών. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ λειτουργούν αγωγούς παράκαμψης, αλλά αυτοί καλύπτουν μόνο ένα μέρος των ροών του Κόλπου, ενώ το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ δεν διαθέτουν ουσιαστικές εναλλακτικές λύσεις. Ακόμα κι αν η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ ωθούσαν τους εναλλακτικούς αγωγούς τους στο όριο οι αναλυτές εκτιμούν ότι περίπου τα δύο τρίτα των εξαγωγών του Κόλπου θα εξακολουθούσαν να έχουν κολλήσει.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΕ, το γ’ τρίμηνο του 2025, περίπου το 15% των εισαγωγών πετρελαίου της Γηραιάς Ηπείρου προήλθε από τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ. ΄Όσο δηλαδή εισάγεται από τη Νορβηγία (14,6%) και τις ΗΠΑ (14,2%). Ακολουθούν το Καζακστάν (12,2%) και η Λιβύη (8,9%).
Διόλου τυχαία, όπως ανέφερε στη Wall Street Journal, η επικεφαλής αναλύσεων της Oxford Economics, Brigitte Peine, αν τα στενά κλείσουν για μια εβδομάδα, οι τιμές του πετρελαίου σχεδόν θα διπλασιαστούν στα 140$/βαρέλι. Λίγο πριν ανοίξουν οι αγορές το Brent βρισκόταν στα 72,6$ και το West Texas στα 67$. Σε παλαιότερή της ανάλυση, τον Ιούνιο του 2025, όταν και πάλι ήμαστε αντιμέτωποι με το ίδιο ενδεχόμενο, η Oxford εκτιμούσε ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα οδηγούσε σε πληθωρισμό 4% στην Ευρώπη και 6% στις ΗΠΑ, τινάζοντας στον αέρα τα θεμέλια της νομισματικής πολιτικής που ασκούν οι κεντρικές τράπεζες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ενημέρωσε ότι από το Σάββατο το μεσημέρι παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη των τιμών βενζίνης και πετρελαίου, καθώς και τη διαθεσιμότητά τους στα πρατήρια σε όλη τη χώρα. Στόχος της είναι η αυστηρή διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του ανταγωνισμού και, πρωτίστως, η ουσιαστική προστασία των καταναλωτών από αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών και φαινόμενα αισχροκέρδειας. Λαμβάνοντας υπόψη τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να επηρεάσουν την αγορά ενέργειας, η Αρχή ενεργοποίησε από χθες εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε πρατήρια καυσίμων το οποίο συνεχίζεται με αμείωτη ένταση καθ’ όλη τη διάρκεια της Κυριακής.
Φυσικό αέριο
Πολύ πιο δύσκολα τα πράγματα για την Ευρώπη όσον αφορά στο φυσικό αέριο, καθώς θα έχανε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες σε σχέση με το πετρέλαιο. Ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το Κατάρ, εξαρτάται εξολοκλήρου από τα Στενά. Το 1/4 της παγκόσμιας ροής LNG γίνεται από τα Στενά.
Το Κατάρ ήταν το 3ο τρίμηνο του 2025 ο 4ος μεγαλύτερος τροφοδότης της ευρωπαϊκής οικονομίας (6%) πίσω από τους Αμερικανούς (60%), τους Ρώσους (ναι καλά διαβάζετε – με 12,7%) και τους Αλγερινούς (7,7%).
Ένα παρατεταμένο (έτος) κλείσιμο των Στενών θα σήμαινε σύμφωνα με την Oxford Energy ετήσιες απώλειες 85 δισ κυβικών μέτρων LNG. Ο μεγαλύτερος χαμένος θα ήταν η Ευρώπη με απώλειες 30δισ κυβικών μέτρων – αφού θα έχανε ποσότητες προς όφελος των ασιατικών αγορών όπου και η μεταφορά του LNG θα ήταν ευκολότερη και φθηνότερη – με κάποιες αναλύσεις να υποστηρίζουν ότι ίσως αναγκαζόταν ακόμη και να βάλει στον πάγο τις αποφάσεις της για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Οι υπολογισμοί των αναλυτών κάνουν λόγο για αύξηση 170% των τιμών του φυσικού αερίου, το οποίο θα σήμαινε ότι τα 32€/Mwh θα εκτοξεύονταν στα 86,5€/Mwh, ρίχνοντας ακόμη μεγαλύτερη φωτιά στον πληθωρισμό.
Εμπόριο
Από τα Στενά περνά και το 11% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Η αλλαγή δρομολογίου των δεξαμενόπλοιων, η ανατιμολόγηση της ασφάλισης και οι ζώνες ναυτικού κινδύνου αναμένεται να αυξήσουν τους ναύλους μεταφοράς εμπορευμάτων χύδην και εμπορευματοκιβωτίων, επηρεάζοντας την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και επομένως οδηγώντας σε ανατιμήσεις των προϊόντων.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
