Του Χρυσόστομου Τσούφη
2 Απριλίου 2025: Ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοινώνει από τον κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου ένα ευρύ πακέτο δασμών στις εισαγωγές προϊόντων από περίπου 90 χώρες. Ο Ντόναλντ Τραμπ τους ονόμασε δασμούς της ημέρας απελευθέρωσης (Liberation Day) εκτιμώντας ότι οι θα απελευθέρωναν την Αμερικανική οικονομία από τα δεσμά που της επέβαλαν οι εμπορικοί της εταίροι, θα την αναγεννούσαν και θα την εκτόξευαν.
Στην 53 λεπτών ομιλία του υποσχέθηκε ότι δασμοί:
- Θα έκαναν τους Αμερικανούς πλούσιους
- Θα απέφεραν τρισεκατομμύρια δολάρια στα δημόσια ταμεία για την αποπληρωμή του αμερικανικού χρέους
- Θα αυξάναν τις θέσεις εργασίας στη βιομηχανία
- Θα μείωναν τις τιμές για τους καταναλωτές
Έναν χρόνο μετά, οι αριθμοί δείχνουν ότι Αμερικανός πρόεδρος μάλλον στόχευε ψηλά.
Επενδύσεις – Θέσεις εργασίας
Πέρυσι, ο πρόεδρος Τραμπ ευαγγελιζόταν τεράστια αύξηση των επενδύσεων εξαιτίας της επιβολής των δασμών. Οι επενδύσεις θα έφερναν αναγέννηση της βιομηχανίας με αύξηση των θέσεων εργασίας.
Μέσα στη χρονιά – χωρίς να λέει από που αντλεί τα στοιχεία – ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι στη χώρα έχουν εισρεύσει $18 τρισ. δολάρια επενδύσεων.
Τα τελικά στοιχεία πάντως για το 2025 έδειξαν ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ ανήλθαν σε $288 δισ., που είναι μόλις το 1,6% των προεδρικών ισχυρισμών. Αυτά τα $288 δισ. μάλιστα είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας που είναι $321 δισ. και αποτελούν και χαμηλό πενταετίας.
Παρότι διάφορες εταιρείες και χώρες έχουν δεσμευτεί, μερικές φορές αόριστα, να αυξήσουν τις επενδύσεις στις ΗΠΑ, μέχρι στιγμής, αυτές οι επενδύσεις δεν έχουν εμφανιστεί σε ευρείες μακροοικονομικές στατιστικές.
Μοιραία ο τομέας της μεταποίησης δεν …αναγεννήθηκε. Οι θέσεις εργασίας δεν αυξήθηκαν αλλά συνέχισαν να συρρικνώνονται με τα επίσημα στοιχεία να κάνουν λόγο για 89.000 θέσεις εργασίας λιγότερες το διάστημα από τον Απρίλιο του 2025 έως και τον Φεβρουάριο του 2026.
Δημόσια έσοδα
Ο Πρόεδρος Τραμπ εκτιμούσε πέρυσι τέτοιες μέρες εκτιμούσε ότι οι δασμοί θα «κατευθύνουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ακόμη και τρισεκατομμύρια δολάρια, στο Υπουργείο Οικονομικών μας για να ενισχύσουν την οικονομία μας και να αποπληρώσουν το χρέος».
Λίγο αργότερα εις εκ των οικονομικών του συμβούλων, ο Πίτερ Ναβάρο το ποσοτικοποίησε στα $600 δισ. ετησίως.
Η αλήθεια είναι ότι οι δασμοί όντως αύξησαν τα ομοσπονδιακά έσοδα, αλλά δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της κυβέρνησης Τραμπ και δεν μείωσαν το εθνικό χρέος.
Πριν το Δικαστήριο αποφανθεί κατά των δασμών τον Φεβρουάριο, είχαν αποφέρει $166 δισ. Την περίοδο Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2025 απέφεραν συνολικά $264 δισ.
Μεγέθη που φυσικά δεν αρκούν για να μειώσουν το Δημόσιο χρέος που και το 2025 συνέχισε να αυξάνεται.
Τιμές – πληθωρισμός
Κόντρα σε όλες τις αναλύσεις ο Πρόεδρος Τραμπ υποστήριζε ότι εξαιτίας των δασμών στις εισαγωγές, η εγχώρια παραγωγή θα αυξανόταν, θα υπήρχε μεγαλύτερος ανταγωνισμός κι επομένως χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Δεν είχε δίκιο
Αυξάνοντας το κόστος των εισαγόμενων αγαθών, οι δασμοί αυξάνουν τις σχετικές τιμές και μπορούν επίσης να οδηγήσουν τους εγχώριους παραγωγούς σε αύξηση των τιμών ως απάντηση.
Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα έως τώρα ευρήματα και εδώ δεν δικαιώνουν τον Τραμπ.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, έχει αποδώσει μεγάλο μέρος του πληθωρισμού στους δασμούς.
Έρευνα του Εργαστηρίου Τιμολόγησης στο Χάρβαρντ υπολόγισε ότι έως τον Οκτώβριο του 2025, η μετακύλιση των δασμών στις τιμές λιανικής έφτασε το 24%, συμβάλλοντας συνολικά κατά 0,76 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Άλλες έρευνες όπως της Goldman Sachs ανεβάζουν το ποσοστό μετακύλισης στο 55%.
Έρευνα της FED διαπίστωσε ότι αντί για μια ξαφνική, εφάπαξ αύξηση των τιμών μετά την επιβολή των δασμών, η πίεση στις τιμές αναπτύχθηκε σταδιακά και οι λιανοπωλητές προσάρμοσαν αργά τις τιμές με την πάροδο του χρόνου.
Εμπορικό ισοζύγιο
Η απελευθέρωση της Αμερικανικής οικονομίας δεν ήρθε ποτέ. Παρότι οι «αμοιβαίοι» δασμοί επιβλήθηκαν ρητά για τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ, αυτό αυξήθηκε σε ιστορικό υψηλό.
Από τα $1,13 τρισ. το 2024 σε πραγματικές τιμές (αποπληθωρισμένες), το 2025 έκλεισε στα $1,198 τρισ.
Σύμφωνα με τις αναλύσεις οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις προέβλεψαν τους δασμούς του Τραμπ και έσπευσαν να εισαγάγουν στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την εφαρμογή των δασμών και στη συνέχεια έσπευσαν περισσότερο όταν ανακοινώθηκαν διάφορες αναστολές δασμών.
Ένας νέος κόσμος
Οι δασμοί Τραμπ δεν μεταμόρφωσαν την Αμερικανική οικονομία, τείνουν όμως να μεταμορφώσουν τον κόσμο ωθώντας τους άλλοτε εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ να συνασπίζονται – εμπορικά.
Μόλις τους τελευταίους μήνες, για παράδειγμα, η ΕΕ έχει υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με τη MERCOSUR, την Ινδία και την Αυστραλία. Ο Καναδάς έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες και εργάζεται για μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την ASEAN (Ένωση Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας). Η Κίνα υπέγραψε συμφωνίες με την ASEAN και το Κονγκό, και επικαιροποιεί τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τη Νότια Κορέα. Ακόμη και η Ινδία, η οποία ήταν από καιρό επιφυλακτική απέναντι στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, κατέληξε σε συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νέα Ζηλανδία.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
