ΑΠΟΨΗ | Συντακτική Ομάδα
Η υπεράσπιση των δημόσιων υπηρεσιών απαιτεί προσωπικό, γρήγορη στελέχωση, δίκαιη αξιολόγηση και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Οι 20.870 εγκεκριμένες προσλήψεις για το 2027 θα παρουσιαστούν εύλογα ως ενίσχυση του Δημοσίου. Πράγματι, νοσοκομεία, δήμοι, πανεπιστήμια, δικαστήρια και μεταφορές χρειάζονται προσωπικό. Όμως ο δημόσιος διάλογος έχει παγιδευτεί σε έναν διαγωνισμό μεγάλων αριθμών. Μια πρόσληψη είναι κοινωνικό αποτέλεσμα μόνο όταν ο σωστός άνθρωπος φτάσει έγκαιρα στη σωστή υπηρεσία, με υποδομή, σαφή καθήκοντα και διοίκηση που μπορεί να τον αξιοποιήσει. Διαφορετικά, η έγκριση μένει λογιστική υπόσχεση.
Η έγκριση δεν είναι ανάληψη υπηρεσίας
Ανάμεσα στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και στην πρώτη ημέρα εργασίας μεσολαβούν κατανομή θέσεων, προκήρυξη, αιτήσεις, έλεγχοι, ενστάσεις και διορισμός. Σε ορισμένες ειδικότητες το κενό αυτό κρατά τόσο ώστε οι ανάγκες να αλλάζουν πριν φτάσει το προσωπικό.
Η κυβέρνηση πρέπει να δημοσιεύει όχι μόνο πόσες θέσεις ενέκρινε, αλλά πόσες προκηρύχθηκαν και καλύφθηκαν ανά τρίμηνο. Η διοίκηση δεν χρειάζεται ακόμη μία τελετουργία ανακοινώσεων· χρειάζεται χρονοδιάγραμμα που ελέγχεται.
Το κράτος δεν είναι ένας εργοδότης
Το ΕΣΥ χρειάζεται γιατρούς και νοσηλευτές, ένας ορεινός δήμος μηχανικούς, η Δικαιοσύνη γραμματείς και τα πανεπιστήμια διοικητικό και τεχνικό προσωπικό. Ο ίδιος αριθμός δεν έχει την ίδια αξία σε κάθε φορέα. Η πραγματική ανάγκη ορίζεται από φόρτο, γεωγραφία, ηλικιακή σύνθεση και αποχωρήσεις.
Η κεντρική ποσόστωση είναι αναγκαία για δημοσιονομικό έλεγχο, αλλά γίνεται τυφλή αν δεν στηρίζεται σε αξιόπιστα οργανογράμματα και δεδομένα υπηρεσίας. Η αποκέντρωση της πληροφορίας δεν σημαίνει πελατειακή επιλογή· σημαίνει τεκμηριωμένη ιεράρχηση.
Το προοδευτικό ταμπού της αξιολόγησης
Μέρος της Αριστεράς αντιμετωπίζει κάθε αξιολόγηση ως προθάλαμο απόλυσης. Η καχυποψία έχει ιστορικές αιτίες, επειδή η αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκε συχνά τιμωρητικά ή προσχηματικά. Αλλά η πλήρης άρνηση αφήνει τον πολίτη χωρίς μηχανισμό βελτίωσης και τον ευσυνείδητο υπάλληλο χωρίς αναγνώριση.
Χρειάζεται αξιολόγηση της υπηρεσίας πριν από την αξιολόγηση του προσώπου: χρόνοι, φόρτος, εξοπλισμός, εκπαίδευση και σαφείς στόχοι. Η ατομική συμβολή μπορεί να εξετάζεται με εγγυήσεις, πολλαπλές πηγές και δικαίωμα ένστασης, όχι με αυθαίρετη βαθμολογία προϊσταμένου.
Προσλήψεις χωρίς ψηφιακή και οργανωτική μεταρρύθμιση
Ένα νέο πληροφοριακό σύστημα δεν μειώνει αυτομάτως τη γραφειοκρατία. Αν απλώς ψηφιοποιήσει το ίδιο παράλογο έντυπο, ο πολίτης περιμένει στην ηλεκτρονική ουρά αντί στη φυσική. Οι νέοι υπάλληλοι χρειάζονται διαδικασίες επανασχεδιασμένες γύρω από το αποτέλεσμα και διαλειτουργικότητα που δεν απαιτεί από τον πολίτη να μεταφέρει έγγραφα από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Η τεχνολογία πρέπει να αφαιρεί επαναλαμβανόμενη εργασία και να ελευθερώνει χρόνο για σύνθετες υποθέσεις. Δεν πρέπει να γίνεται άλλοθι για υποστελέχωση ούτε εργαλείο αδιαφανούς αυτοματοποιημένης απόφασης.
Οι δύσκολες περιοχές χρειάζονται κίνητρα, όχι διαταγές
Οι κενές θέσεις σε νησιά, παραμεθόριες περιοχές και μικρούς δήμους δεν καλύπτονται μόνο επειδή προκηρύχθηκαν. Το κόστος στέγης, η εργασία του συντρόφου, τα σχολεία και η επαγγελματική εξέλιξη καθορίζουν αν κάποιος θα αποδεχθεί και θα παραμείνει.
Στεγαστική στήριξη, μόρια, ελάχιστη διάρκεια υπηρεσίας με πραγματικές ανταμοιβές και δίκτυα τηλε-υποστήριξης μπορούν να λειτουργήσουν καλύτερα από διαρκείς αποσπάσεις. Η ισότητα πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες έχει γεωγραφικό κόστος που πρέπει να αναγνωρίζεται στον προϋπολογισμό.
Η σχέση μόνιμων και συμβασιούχων
Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου καλύπτουν συχνά διαρκείς ανάγκες, δημιουργώντας υπηρεσίες δύο ταχυτήτων και προσωπικό που επανεκπαιδεύεται από την αρχή. Δεν είναι κάθε προσωρινή σύμβαση καταχρηστική: εποχικές ή έκτακτες ανάγκες υπάρχουν. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εξαίρεση γίνεται μόνιμο οργανωτικό μοντέλο.
Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να συνοδεύεται από απογραφή θέσεων που καλύπτονται επί χρόνια προσωρινά. Εκεί χρειάζεται τεκμηριωμένη μετατροπή της ανάγκης σε μόνιμη θέση, με ανοικτή και αξιοκρατική διαδικασία. Έτσι προστατεύεται και η συνέχεια της υπηρεσίας και η ισότητα πρόσβασης.
Η διοίκηση χρειάζεται διοικητές με ευθύνη
Προσλήψεις χωρίς ικανή διοίκηση μπορούν να προσθέσουν ανθρώπους σε ένα σύστημα που δεν αποφασίζει. Οι προϊστάμενοι χρειάζονται εκπαίδευση, σαφείς αρμοδιότητες και υποχρέωση να εξηγούν στόχους και αποτελέσματα. Η επιλογή τους πρέπει να βασίζεται σε προσόντα και αποδεδειγμένη ικανότητα, όχι σε κομματική οικειότητα ή αρχαιότητα ως μοναδικό κριτήριο.
Η λογοδοσία πρέπει να είναι αμφίδρομη. Ο προϊστάμενος δεν μπορεί να ζητά αποτέλεσμα χωρίς εξοπλισμό και προσωπικό, αλλά ούτε να επικαλείται διαρκώς το σύστημα για να αποφύγει αποφάσεις. Ένα δημόσιο σχέδιο μονάδας με στόχους, πόρους και απολογισμό μπορεί να κάνει αυτή τη σχέση ορατή.
Το κόστος της κακής διαδικασίας
Κάθε περιττό δικαιολογητικό και κάθε διπλή καταχώριση αφαιρεί χρόνο από την ουσιαστική υπηρεσία. Η απλούστευση δεν είναι νεοφιλελεύθερο σύνθημα όταν απαλλάσσει πολίτες και υπαλλήλους από άσκοπη εργασία. Είναι κοινωνική πολιτική, επειδή οι πιο αδύναμοι πληρώνουν περισσότερο σε χρόνο, μετακινήσεις και αβεβαιότητα.
Πριν ζητηθεί νέο προσωπικό, κάθε φορέας πρέπει να χαρτογραφεί τις διαδικασίες του. Αυτό δεν σημαίνει ότι η απλούστευση αντικαθιστά τη στελέχωση. Σημαίνει ότι οι νέοι άνθρωποι δεν πρέπει να προσλαμβάνονται για να συντηρούν ένα λάθος που μπορούσε να διορθωθεί.
Η επιτυχία μετριέται στο γκισέ και στο κρεβάτι
Για τον πολίτη, επιτυχία είναι να βρει γιατρό, να εκδοθεί η απόφαση, να κινηθεί το λεωφορείο και να απαντήσει ο δήμος. Οι αριθμοί προσλήψεων έχουν νόημα μόνο αν μειώνουν χρόνους και βελτιώνουν ποιότητα. Αυτοί οι δείκτες πρέπει να δημοσιεύονται πριν και μετά την ενίσχυση.
Το προοδευτικό κράτος δεν είναι απλώς μεγαλύτερο. Είναι ικανότερο, δικαιότερο και περισσότερο υπόλογο. Η στήριξη των δημοσίων υπηρεσιών προϋποθέτει προσωπικό, αλλά και το θάρρος να αλλάξουν διαδικασίες που ταλαιπωρούν εργαζομένους και πολίτες.
Πηγές και τεκμηρίωση
- Υπουργείο Εσωτερικών, 20.870 προσλήψεις τακτικού προσωπικού για το 2027, 30/09/2026
- Ελληνική Κυβέρνηση, ανακοίνωση Υπουργικού Συμβουλίου 30/09/2026
Το κτίριο της Βουλής στην Αθήνα. Φωτογραφία αρχείου, 2009: Юкатан / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
