Από το Θεωρείο: Ο λογαριασμός του χειμώνα, το ταμείο των νησιών, οι μηχανικοί και ο ΕΦΚΑ επενδυτής

26/09/2026 — Οκτώ δημόσιες κινήσεις, οκτώ ερωτήματα λογοδοσίας και καμία επινοημένη αποκλειστικότητα.

Συντακτική Ομάδα · 26 Σεπτεμβρίου 2026 · 5′ ανάγνωση

Πανοραμική φωτογραφία της έδρας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη από το Roosevelt Island, το 2014. — Η έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, 06/01/2014. Φωτογραφία αρχείου: Neptuul / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Μοιραστείτε το

ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ | Συντακτική Ομάδα | 26/09/2026

26/09/2026 — Οκτώ δημόσιες κινήσεις, οκτώ ερωτήματα λογοδοσίας και καμία επινοημένη αποκλειστικότητα.

26 Σεπτεμβρίου 2026. Ο χειμώνας μπαίνει στη συζήτηση των Βρυξελλών, ο ΦΠΑ στη συζήτηση των νησιών και οι δημόσιες υπηρεσίες στη δοκιμασία της επάρκειας. Οκτώ σημειώματα πάνω σε δημόσιες παρεμβάσεις της προηγούμενης ημέρας, με χωριστή απόδοση γεγονότος και σχολίου. Οι συναντήσεις είναι καταγεγραμμένες· οι κρυφές προθέσεις δεν αποτελούν δημοσιογραφικό υλικό.

Το ευρωπαϊκό κουμπί της θέρμανσης

Το γεγονός: Στη συνέντευξη της 25ης Σεπτεμβρίου στο Bloomberg, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρώπη. Το καταγράφουν η επίσημη απομαγνητοφώνηση και η ΕφΣυν. Το σχόλιο: Η ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση έχει βάρος, αλλά ο οικιακός λογαριασμός δεν περιμένει να ολοκληρωθεί η θεσμική συζήτηση. Η κυβέρνηση χρειάζεται και σχέδιο για το ενδεχόμενο να μη λάβει όσα ζητά. Αλλιώς, η προειδοποίηση για δύσκολο χειμώνα κινδυνεύει να λειτουργήσει ως προκαταβολική εξήγηση κάθε δυσκολίας. Η ΝΔ διεκδικεί χώρο στις Βρυξέλλες· οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν πώς θα μοιραστεί ο χώρος στην Αθήνα. Η ευελιξία έχει νόημα όταν αποκτά διεύθυνση δικαιούχου.

Ο ΦΠΑ πήγε δημαρχείο

Το γεγονός: Ο Νίκος Ανδρουλάκης συναντήθηκε στη Σαντορίνη με τον δήμαρχο Νίκο Ζώρζο και παρουσίασε πρόταση ειδικού λογαριασμού για νησιωτικές υποδομές, σύμφωνα με ΠΑΣΟΚ και Reporter. Το σχόλιο: Η συνάντηση έχει συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο· δεν χρειάζεται να της φορέσουμε μυστικές συμφωνίες για να γίνει ενδιαφέρουσα. Το ενδιαφέρον αρχίζει εκεί όπου τελειώνει η φωτογραφία: ποιος θα διαλέγει τα έργα και τι θα παίρνει το μικρό νησί με λιγότερα έσοδα; Η τοπική ανταπόδοση ακούγεται δίκαιη. Η αναδιανομή είναι η δυσκολότερη δοκιμασία. Το ΠΑΣΟΚ έχει τώρα την ευκαιρία να δείξει πώς συνδυάζονται. Ο ειδικός λογαριασμός χρειάζεται γενικό κανόνα δικαιοσύνης.

Οι μηχανικοί πίσω από την κορδέλα

Το γεγονός: Η ΕΛΑΣ συζήτησε με εκπροσώπους της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ και της ΠΟΜΗΤΕΔΥ για αμοιβές και στελέχωση, όπως αναφέρουν η ανακοίνωσή της και το in.gr. Το σχόλιο: Στην πολιτική, η υποδομή φωτογραφίζεται ευκολότερα όταν εγκαινιάζεται. Η υπηρεσία που ελέγχει τη μελέτη και την παραλαβή δεν έχει ανάλογη σκηνική παρουσία. Ίσως γι’ αυτό η συζήτηση για τους ανθρώπους της μοιάζει λιγότερο θεαματική. Είναι όμως πιο απαιτητική: χρειάζεται κόστος, κριτήρια και λογοδοσία. Ούτε κάθε συνδικαλιστικό αίτημα δικαιώνεται αυτομάτως ούτε η μισθολογική συγκράτηση εγγυάται οικονομία. Η κορδέλα κόβεται μια φορά· η ευθύνη του έργου μένει.

Επιστροφή με ημερομηνία λήξης;

Το γεγονός: Η ΕΛΑΣ έθεσε στις 25 Σεπτεμβρίου ερωτήματα για τη χρηματοδότηση της έρευνας, με δεύτερη κάλυψη από Τα Νέα. Το σχόλιο: Το brain gain είναι εύχρηστη πολιτική φράση. Η συνέχεια ενός ερευνητικού προγράμματος είναι λιγότερο εύχρηστη, επειδή απαιτεί αποφάσεις και ημερομηνίες. Η κυβέρνηση οφείλει απαντήσεις ανά πρόγραμμα· η αντιπολίτευση οφείλει να ξεχωρίζει την καθυστέρηση από την ακύρωση και το αίτημα από το τεκμήριο. Η χώρα δεν χρειάζεται διαγωνισμό για το ποιος αγαπά περισσότερο τους επιστήμονες. Χρειάζεται κανόνες που να μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι όταν σχεδιάζουν τη ζωή τους. Η επιστροφή αποκτά αξία όταν υπάρχει λόγος παραμονής.

Το εισιτήριο της δημόσιας ενίσχυσης

Το γεγονός: Η ΕΛΑΣ ζήτησε διευκρινίσεις για ενδεχόμενες μειώσεις ακτοπλοϊκών δρομολογίων, σύμφωνα με την ίδια και το in.gr. Δεν έχουμε από αυτές τις πηγές οριστικό κατάλογο περικοπών. Το σχόλιο: Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις, όχι τίτλοι που ακυρώνουν προκαταβολικά ταξίδια. Αν ανοίξει συζήτηση κρατικής στήριξης, πρέπει να ανοίξει ταυτόχρονα και ο φάκελος των υποχρεώσεων των εταιρειών. Γραμμές, συχνότητες, διάρκεια και έλεγχος. Η επίκληση της νησιωτικότητας δεν αρκεί από καμία πλευρά. Ο πολίτης δεν είναι θεατής μιας διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε υπουργείο και επιχειρήσεις. Αν πληρώνει τη στήριξη, πρέπει να γνωρίζει ποια σύνδεση αγοράζει.

Ο ΕΦΚΑ αλλάζει ρόλο — στη συζήτηση

Το γεγονός: Ο Νίκος Παππάς πρότεινε επενδυτικό ρόλο για τον ΕΦΚΑ, όπως δημοσιοποίησαν ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και Αυγή. Δεν πρόκειται για εφαρμοζόμενη αλλαγή. Το σχόλιο: Η ιδέα έχει πολιτικό ενδιαφέρον και απαιτεί περισσότερα από έναν ελκυστικό τίτλο. Οι ασφαλισμένοι πρέπει να γνωρίζουν ποιος θα αποφασίζει, ποιος θα ελέγχει και ποιος θα φέρει τον κίνδυνο. Η αναπτυξιακή αποστολή δεν μπορεί να καταπιεί την ασφαλιστική. Ούτε η καχυποψία απέναντι σε κάθε δημόσια επένδυση αποτελεί σοβαρή απάντηση. Υπάρχει χώρος για συζήτηση, αρκεί να μπει πρώτα το σχέδιο στο τραπέζι. Ο εθνικός επενδυτής χρειάζεται εγγυήσεις πριν χρειαστεί χειροκρότημα.

Η μπαταρία της λογοδοσίας

Το γεγονός: Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει καθυστερήσεις στην αποθήκευση ενέργειας, με ανακοίνωση της 25ης Σεπτεμβρίου που μεταφέρει το MyPortal. Το σχόλιο: Εδώ η αντιπαράθεση θα κέρδιζε αν όλοι κατέβαζαν την ένταση των χαρακτηρισμών και ανέβαζαν έναν κοινό πίνακα προόδου. Ποιο έργο, ποια προθεσμία, ποια εκκρεμότητα, ποιος αρμόδιος. Δεν χρειάζεται να υποθέσουμε αθέμιτες σχέσεις για να ζητήσουμε διαφάνεια· ούτε η ύπαρξη εξαγγελιών αρκεί ως πιστοποιητικό αποτελεσματικότητας. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να ελέγξει μια αόριστη επιτυχία ή μια αόριστη αποτυχία. Μπορεί όμως να συγκρίνει δεσμεύσεις με αποτελέσματα. Η πολιτική ενέργεια περισσεύει· η δημόσια τεκμηρίωση χρειάζεται φόρτιση.

Η βοήθεια δεν χωρά σε αναμονή

Το γεγονός: Ο Πέτρος Παππάς έφερε στη Βουλή αίτημα για τη συνέχεια του Προσωπικού Βοηθού, όπως αναφέρουν ΠΑΣΟΚ και Politic. Οι καταγγελλόμενες δυσλειτουργίες χρειάζονται διοικητική επιβεβαίωση. Το σχόλιο: Το πολιτικό βάρος μιας κοινωνικής υπηρεσίας φαίνεται στην ώρα της μετάβασης, όταν κάποιος περιμένει να μάθει αν η υποστήριξη συνεχίζεται. Εκεί η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο ότι υπάρχει διαδικασία. Χρειάζεται να εξηγείται ποιος αναλαμβάνει την εκκρεμότητα και πότε λύνεται. Η αντιπολίτευση έχει λόγο να πιέζει με συγκεκριμένες περιπτώσεις, προστατεύοντας τα προσωπικά δεδομένα. Η διοίκηση έχει λόγο να απαντά με σαφείς κανόνες. Η καθημερινότητα του δικαιούχου δεν είναι υποσημείωση του φακέλου.

Πηγές και τεκμηρίωση

Η έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, 06/01/2014. Φωτογραφία αρχείου: Neptuul / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Πηγή φωτογραφίας · Άδεια χρήσης.