ΕΙΔΗΣΗ | Συντακτική Ομάδα
Το Υπουργείο Εργασίας ανοίγει διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους· κρίσιμα πεδία είναι η ανθρώπινη εποπτεία, η εξήγηση αποφάσεων και η προστασία από διακρίσεις.
Νέο σχέδιο νόμου για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού προωθεί το Υπουργείο Εργασίας, με στόχο να θέσει όρια σε αλγοριθμικά συστήματα που επηρεάζουν προσλήψεις, αξιολόγηση, βάρδιες, προαγωγές και λύση της εργασιακής σχέσης. Η υπουργός Νίκη Κεραμέως έχει προαναγγείλει διαβούλευση με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους.
Η ανακοίνωση του υπουργείου μιλά για περιορισμό της ανεξέλεγκτης λειτουργίας αυτοματοποιημένων συστημάτων. Το ακριβές επίπεδο προστασίας θα φανεί στο κείμενο του νομοσχεδίου: ποια χρήση απαγορεύεται, πότε απαιτείται ενημέρωση του εργαζομένου, ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα και πώς προσβάλλεται μια απόφαση.
Ο αλγόριθμος δεν είναι ουδέτερος προϊστάμενος
Το ευρωπαϊκό AI Act κατατάσσει πολλές εφαρμογές στην απασχόληση ως υψηλού κινδύνου. Η κατηγορία αυτή συνεπάγεται απαιτήσεις για διαχείριση κινδύνου, ποιότητα δεδομένων, τεκμηρίωση και ανθρώπινη εποπτεία. Δεν εξαφανίζει όμως την ανισορροπία ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο, ούτε απαντά μόνη της στη συλλογική διαπραγμάτευση.
Ένα σύστημα μπορεί να αναπαράγει παλαιότερες διακρίσεις επειδή εκπαιδεύτηκε σε ιστορικά δεδομένα. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει αδιαφανή βαθμολόγηση παραγωγικότητας ή να μετατρέπει κάθε λεπτό εργασίας σε μετρήσιμη πίεση. Η επίκληση «αντικειμενικού αλγορίθμου» δεν αρκεί ως αιτιολογία.
Η νομοθεσία χρειάζεται τουλάχιστον δικαίωμα ενημέρωσης, ανθρώπινη επανεξέταση, απαγόρευση αποκλειστικά αυτοματοποιημένης απόλυσης και ουσιαστικό ρόλο των εκπροσώπων των εργαζομένων πριν από την εγκατάσταση του συστήματος. Η καινοτομία στην εργασία είναι θεμιτή όταν βελτιώνει την ασφάλεια και την οργάνωση — όχι όταν κάνει την εξουσία αόρατη.
