ΑΠΟΨΗ | Συντακτική Ομάδα
Η προοδευτική παράταξη οφείλει να αναγνωρίσει τη βελτίωση και να θέσει δυσκολότερους στόχους για μισθούς, ασφάλεια και συλλογική φωνή.
Η πτώση της ανεργίας στο 7,4% είναι καλή είδηση και θα ήταν πολιτικά ανέντιμο να την υποβαθμίσουμε. Είναι όμως εξίσου ανέντιμο να θεωρήσουμε ότι ένας καλύτερος δείκτης κλείνει τη συζήτηση για την εργασία. Η προοδευτική πολιτική πρέπει να πάψει να μετρά μόνο πόσοι εργάζονται και να αρχίσει να λογοδοτεί για το αν η εργασία επιτρέπει αξιοπρεπή ζωή. Η ποιότητα της θέσης, ο μισθός, η διάρκεια, η ασφάλεια και η δυνατότητα συλλογικής φωνής δεν είναι δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Είναι ο πυρήνας του κοινωνικού συμβολαίου. Ένας άνθρωπος μπορεί να εμφανίζεται ως απασχολούμενος και ταυτόχρονα να αδυνατεί να πληρώσει ενοίκιο, να σχεδιάσει οικογένεια ή να αρνηθεί ένα επικίνδυνο ωράριο. Η στατιστική επιτυχία πρέπει λοιπόν να μεταφράζεται σε πραγματική ελευθερία και ασφάλεια.
Ένας αριθμός που αξίζει αναγνώριση, όχι λατρεία
Η μείωση από 8,8% σε 7,4% μέσα σε έναν χρόνο σημαίνει ότι λιγότεροι άνθρωποι καταγράφονται ως άνεργοι. Για κάθε οικογένεια που απέκτησε εισόδημα, η αλλαγή είναι πραγματική. Η αντιπολίτευση δεν κερδίζει αξιοπιστία αν αντιμετωπίζει κάθε θετικό στοιχείο ως επικοινωνιακό τέχνασμα.
Ταυτόχρονα, ο δείκτης ανεργίας δεν μετρά όσους απογοητεύτηκαν και σταμάτησαν να αναζητούν δουλειά, ούτε περιγράφει αν ένας εργαζόμενος επιβιώνει με τον μισθό του. Η ρητορική του «ιστορικού χαμηλού» χρειάζεται δίπλα της δείκτες πραγματικών αποδοχών, χρόνου εργασίας και ακούσιας μερικής απασχόλησης.
Η ανισότητα φύλου δεν είναι υποσημείωση
Η ανεργία των γυναικών στο 10,3% παραμένει υπερδιπλάσια από το 4,9% των ανδρών. Η διαφορά δεν εξηγείται με μια αφηρημένη αναφορά στις «δεξιότητες». Συνδέεται με φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων, διακρίσεις, κλαδική κατανομή και άνιση πρόσβαση σε πλήρη απασχόληση.
Μια πολιτική που πανηγυρίζει για τον μέσο όρο αλλά δεν μειώνει αυτή τη διαφορά είναι μισή πολιτική. Δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας, άδειες που μοιράζονται ισότιμα, διαφάνεια αμοιβών και αυστηρή εφαρμογή της προστασίας μητρότητας είναι παραγωγικές υποδομές, όχι κοινωνικά επιδόματα.
Το προοδευτικό ταμπού της παραγωγικότητας
Ο προοδευτικός χώρος συχνά μιλά σωστά για μισθούς αλλά αμύνεται όταν η συζήτηση φτάνει στην παραγωγικότητα. Χωρίς επενδύσεις, τεχνολογία, διοικητική ικανότητα και καλύτερη οργάνωση, οι αυξήσεις αμοιβών δυσκολεύονται να διατηρηθούν. Η απάντηση δεν είναι να συμπιεστούν οι μισθοί· είναι να μοιραστούν δίκαια τα οφέλη της παραγωγικότητας.
Αυτό απαιτεί κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, συμμετοχή των εργαζομένων στις αλλαγές και δημόσια στήριξη με όρους. Επιχείρηση που λαμβάνει επιδότηση για ψηφιακό μετασχηματισμό πρέπει να δεσμεύεται για κατάρτιση, ασφάλεια και διατήρηση θέσεων, όχι απλώς για αγορά εξοπλισμού.
Η κατάρτιση πρέπει να αποδείξει τι πετυχαίνει
Τα προγράμματα κατάρτισης έχουν γίνει σχεδόν αυτονόητη απάντηση σε κάθε πρόβλημα εργασίας. Πολύ συχνά όμως μετράμε συμμετοχές και πιστοποιητικά, όχι σταθερή απασχόληση έξι ή δώδεκα μήνες μετά. Η χρηματοδότηση χωρίς ανεξάρτητη αξιολόγηση κινδυνεύει να γίνει αγορά σεμιναρίων αντί για πολιτική δεξιοτήτων.
Η ΔΥΠΑ και οι πάροχοι πρέπει να δημοσιεύουν ποσοστά τοποθέτησης, μισθούς, διάρκεια σύμβασης και αντιστοίχιση με το αντικείμενο. Τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται, αλλά η δημόσια δαπάνη δεν μπορεί να μένει χωρίς απολογισμό.
Από την πλήρη απασχόληση στην καλή εργασία
Ο στόχος δεν μπορεί να είναι οποιαδήποτε δουλειά με οποιουσδήποτε όρους. Η κοινωνία χρειάζεται κατώτατο επίπεδο προβλεψιμότητας: γνωστό ωράριο, αμοιβή υπερωριών, προστασία υγείας, δικαίωμα οργάνωσης και πραγματικό χρόνο ανάπαυσης. Η ψηφιακή κάρτα μπορεί να βοηθήσει μόνο αν συνοδεύεται από ελέγχους και δυνατότητα του εργαζομένου να καταγγέλλει χωρίς αντίποινα.
Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις πρέπει να επιστρέψουν στο κέντρο. Δεν είναι εμπόδιο στην ανταγωνιστικότητα όταν θέτουν κοινούς κανόνες και εμποδίζουν τον ανταγωνισμό μέσω συμπίεσης των πιο αδύναμων. Είναι θεσμός οικονομικής δημοκρατίας.
Η τοπική διάσταση της εργασίας
Το εθνικό ποσοστό κρύβει μεγάλες γεωγραφικές διαφορές. Η Αθήνα, ένα τουριστικό νησί και μια μεταλιγνιτική περιοχή δεν έχουν την ίδια αγορά εργασίας ούτε τις ίδιες δυνατότητες προσαρμογής. Η πολιτική απασχόλησης χρειάζεται περιφερειακούς στόχους, μεταφορές, κατοικία και πρόσβαση σε υπηρεσίες, όχι μόνο κεντρικά προγράμματα με ενιαία κριτήρια.
Η τηλεργασία μπορεί να ανοίξει επιλογές, αλλά δεν αποτελεί αυτόματη περιφερειακή ανάπτυξη. Αν η θέση, η διοίκηση και το φορολογικό όφελος παραμένουν συγκεντρωμένα, η τοπική οικονομία κερδίζει λιγότερα από όσα υπόσχεται η ψηφιακή αφήγηση. Χρειάζονται δίκτυα, χώροι συνεργασίας, σχολεία και υγεία που επιτρέπουν σε εργαζομένους να μείνουν.
Η φωνή του εργαζομένου ως δείκτης
Σπάνια μετράμε αν ο εργαζόμενος μπορεί να επηρεάσει το ωράριο, την οργάνωση και τις τεχνολογικές αλλαγές που καθορίζουν την ημέρα του. Η εργασιακή δημοκρατία δεν είναι ρομαντική πολυτέλεια. Βελτιώνει την εφαρμογή, εντοπίζει κινδύνους και περιορίζει αποφάσεις που σχεδιάζονται μακριά από την πραγματική δουλειά.
Ένας σύγχρονος πίνακας ποιότητας πρέπει να περιλαμβάνει κάλυψη από σωματεία και συλλογικές συμβάσεις, καταγγελίες αντιποίνων και συμμετοχή σε επιτροπές υγείας και ασφάλειας. Ό,τι δεν μετριέται, εξαφανίζεται από τον πολιτικό σχεδιασμό ακόμη κι αν καθορίζει την καθημερινότητα.
Μια πιο απαιτητική επιτυχία
Η πτώση της ανεργίας είναι επίτευγμα που πρέπει να διατηρηθεί. Η επόμενη φάση όμως κρίνεται στην ποιότητα. Χρειαζόμαστε πίνακα δεικτών με πραγματικούς μισθούς, ακούσια μερική απασχόληση, ατυχήματα, κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις, χάσμα φύλου και διάρκεια ανεργίας.
Η καλή είδηση των λιγότερων ανέργων πρέπει να γίνει πολιτική δέσμευση για λιγότερους φτωχούς εργαζομένους. Αν η προοδευτική παράταξη δεν σηκώσει αυτόν τον πήχη, θα αφήσει την αγορά εργασίας να αξιολογείται από έναν μόνο αριθμό — βολικό για την κυβέρνηση, ανεπαρκή για την κοινωνία.
Πηγές και τεκμηρίωση
- ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικού Δυναμικού Αυγούστου 2026, 30/09/2026
- ΕΡΤnews, ανεργία 7,4% τον Αύγουστο, 30/09/2026
Βιβλιοθήκη kentroaristera.gr — Εικονογράφηση, όχι καταγραφή πραγματικού συμβάντος.
