Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα νέο, αυστηρό πλαίσιο για την ψηφιακή ζωή των ανηλίκων: απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών και περιορισμένους λογαριασμούς, με γονικό έλεγχο, για τις ηλικίες 13 έως 15. Πρόκειται για πρόταση που πρέπει ακόμη να συμφωνηθεί από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — όχι για νόμο που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ.
Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, επιχειρεί να αντιμετωπίσει την εθιστική σχεδίαση πλατφορμών και τις ανεπαρκείς δικλίδες προστασίας των παιδιών. Σύμφωνα με το Reuters, το Associated Press και την ΕΡΤ, οι προτεινόμενοι «mini accounts» για εφήβους 13–15 ετών θα λειτουργούν με γονική συναίνεση και θα προβλέπουν ανώτατο ημερήσιο χρόνο χρήσης περίπου μίας ώρας.
Τι περιλαμβάνει η πρόταση «EU KIDS Act»
Το πλαίσιο δεν περιορίζεται στα κοινωνικά δίκτυα. Αφορά υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται από ανηλίκους, όπως πλατφόρμες βίντεο, ηλεκτρονικά παιχνίδια και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ή συνομιλίας. Η Επιτροπή προτείνει να περιοριστούν λειτουργίες που σχεδιάζονται για να κρατούν τον χρήστη διαρκώς συνδεδεμένο, όπως η ατέρμονη κύλιση, οι μηχανισμοί ανταμοιβής και οι ειδοποιήσεις κατά τις νυχτερινές ώρες.
- Ιδιωτικά προφίλ ως προεπιλογή για τους ανηλίκους.
- Απενεργοποίηση γεωεντοπισμού, κάμερας και μικροφώνου εξ αρχής.
- Περιορισμός επαφής από αγνώστους.
- Απαγόρευση προσωποποιημένων ροών που βασίζονται σε profiling ανηλίκων.
- Συστήματα επαλήθευσης ηλικίας με αυξημένες εγγυήσεις προστασίας δεδομένων.
Για παραβάσεις προβλέπονται, σύμφωνα με την πρόταση, κυρώσεις που μπορεί να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας. Το ύψος αυτό δείχνει ότι η Επιτροπή θέλει να μεταφέρει την ευθύνη από την αποκλειστική επίβλεψη των γονέων και στις ίδιες τις πλατφόρμες που σχεδιάζουν τα προϊόντα.
Προστασία χωρίς ψηφιακό αποκλεισμό
Η ανάγκη προστασίας των παιδιών είναι πραγματική. Ωστόσο, η ηλικιακή επαλήθευση μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους αν οδηγήσει στη συλλογή περισσότερων προσωπικών δεδομένων από όλους τους χρήστες. Εκπρόσωποι της τεχνολογικής βιομηχανίας έχουν ήδη θέσει ερωτήματα για την ιδιωτικότητα και την κυβερνοασφάλεια. Οι ενστάσεις αυτές δεν ακυρώνουν την ανάγκη ρύθμισης, αλλά επιβάλλουν σαφείς τεχνικές εγγυήσεις και ανεξάρτητο έλεγχο.
Η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στην απαγόρευση. Χρειάζεται ψηφιακή παιδεία στο σχολείο, ουσιαστική υποστήριξη των γονέων, πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και διαφανείς διαδικασίες αναφοράς επιβλαβούς περιεχομένου. Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ασφάλεια, αλλά και στη συμμετοχή, στην ενημέρωση και στην ιδιωτικότητα.
Η δύσκολη ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση
Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών-μελών και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εκεί θα κριθούν οι ακριβείς ηλικιακές βαθμίδες, η τεχνολογία επαλήθευσης, η ευθύνη των πλατφορμών και οι εξαιρέσεις. Μέχρι τότε, κάθε αναφορά σε «ευρωπαϊκή απαγόρευση» πρέπει να συνοδεύεται από τη βασική διευκρίνιση: πρόκειται για νομοθετική πρόταση σε εξέλιξη.
Πηγές: Reuters · Associated Press · ΕΡΤ
