Πολιτικό Σημείωμα | kentroaristera.gr
Το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει πλέον σαφέστερες προτάσεις διακυβέρνησης. Το ερώτημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη είναι διαφορετικό: μπορεί να μετατρέψει ένα πρόγραμμα σε κοινωνική προσδοκία και την προσδοκία σε πλειοψηφική δυναμική;
Ας ξεκινήσουμε από αυτό που συχνά παραβλέπεται: το ΠΑΣΟΚ σήμερα έχει περισσότερες επεξεργασμένες πολιτικές θέσεις από όσες είχε πριν από μερικά χρόνια.
Στη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε ένα ευρύ πρόγραμμα για εργασία, στέγη, ιδιωτικό χρέος, κοινωνικό κράτος, παραγωγική ανάπτυξη και θεσμούς. Μία ημέρα αργότερα επέμεινε ότι στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η πρώτη θέση στις εκλογές και απέκλεισε εκ νέου συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία.
Άρα το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο αν υπάρχει πρόγραμμα.
Το δυσκολότερο ερώτημα είναι αν υπάρχει πολιτικό ρεύμα ικανό να το μεταφέρει στην κοινωνία.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επαναλαμβάνει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εκφράσει ταυτόχρονα τη μεσαία τάξη, τους «μη προνομιούχους», το κέντρο και την κεντροαριστερά. Είναι ένας ιδιαίτερα φιλόδοξος στόχος.
Δεν αρκεί όμως να περιγράψεις ποιους θέλεις να εκπροσωπήσεις.
Πρέπει και εκείνοι να αισθανθούν ότι μιλάς για αυτούς.
Και η πολιτική ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες αλλαγές δεν προέκυψαν μόνο επειδή ένα κόμμα παρουσίασε ένα καλά επεξεργασμένο πρόγραμμα. Προέκυψαν όταν δημιουργήθηκε στην κοινωνία η αίσθηση ότι «κάτι αλλάζει», ότι συγκροτείται μια νέα κοινωνική συμμαχία και ότι πολίτες που μέχρι χθες παρακολουθούσαν από απόσταση αρχίζουν να συμμετέχουν.
Εκεί βρίσκεται ίσως σήμερα η μεγαλύτερη πρόκληση του ΠΑΣΟΚ.
Δεν αρκεί να περιμένεις τη φθορά του αντιπάλου
Μια προοδευτική παράταξη δεν μπορεί να στηρίζει τη στρατηγική της μόνο στην προσδοκία ότι η κυβέρνηση θα φθαρεί.
Ούτε μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι όποιος απομακρύνεται από τη Νέα Δημοκρατία θα κινηθεί αυτομάτως προς το ΠΑΣΟΚ.
Η κοινωνία του 2026 είναι πολύ περισσότερο κατακερματισμένη.
Υπάρχουν εργαζόμενοι που δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, μικρομεσαίοι που φοβούνται ότι δεν θα αντέξουν τον ανταγωνισμό, νέοι που δεν βλέπουν λόγο να συμμετέχουν στην πολιτική, οικογένειες που αισθάνονται ανασφάλεια και ένα μεγάλο τμήμα πολιτών που δεν εμπιστεύεται κανένα κόμμα.
Για να δημιουργηθεί πραγματικά προοδευτικό πλειοψηφικό ρεύμα, χρειάζεται κάτι περισσότερο από σωστές προτάσεις.
Χρειάζεται σχέση.
Χρειάζεται συμμετοχή.
Χρειάζεται ένα κόμμα που δεν εμφανίζεται μόνο στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις και στις προεκλογικές συγκεντρώσεις, αλλά βρίσκεται καθημερινά μέσα στην κοινωνία.
Και τι γίνεται με τον υπόλοιπο προοδευτικό χώρο;
Ο Ανδρουλάκης ήταν ιδιαίτερα επικριτικός στη ΔΕΘ απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛ.Α.Σ., ενώ απέφυγε να μπει σε σενάρια μετεκλογικών συνεργασιών και επέμεινε στον αυτοτελή στόχο της πρωτιάς του ΠΑΣΟΚ.
Πολιτικά είναι απολύτως θεμιτό ένα κόμμα να επιδιώκει να κερδίσει τις εκλογές μόνο του.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πραγματικότητα.
Ένα μεγάλο μέρος της προοδευτικής κοινωνίας δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το ποιος θα επικρατήσει στον εσωτερικό ανταγωνισμό του χώρου.
Ενδιαφέρεται περισσότερο για το εάν υπάρχει πειστική εναλλακτική διακυβέρνηση.
Γι’ αυτό και η αντιπαράθεση με τον Τσίπρα μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη όταν αφορά προγράμματα, πολιτικές επιλογές και διαφορετικές προτάσεις.
Γίνεται λιγότερο παραγωγική όταν μετατρέπεται σε έναν ατελείωτο διαγωνισμό για το ποιος έχει μεγαλύτερο δικαίωμα να εκπροσωπεί την Κεντροαριστερά.
Η ευκαιρία και η ευθύνη
Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει μπροστά του μια σημαντική πολιτική ευκαιρία.
Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ιστορική αναφορά, οργανωμένο δίκτυο, κοινοβουλευτική παρουσία και πλέον ένα περισσότερο συγκεκριμένο κυβερνητικό πρόγραμμα.
Αυτά είναι σοβαρά πλεονεκτήματα.
Δεν αποτελούν όμως από μόνα τους εγγύηση.
Το στοίχημα είναι να ξαναγίνει η πολιτική προσωπική υπόθεση του πολίτη.
Να μπορεί ένας νέος εργαζόμενος να διαβάζει μια πρόταση για τις συλλογικές συμβάσεις και να καταλαβαίνει τι θα αλλάξει στον δικό του μισθό.
Μια οικογένεια να ακούει για κοινωνική κατοικία και να βλέπει μπροστά της πραγματική προοπτική.
Ένας μικρός επιχειρηματίας να ακούει για παραγωγική ανασυγκρότηση και να γνωρίζει πού ακριβώς χωρά ο ίδιος.
Εάν ο Ανδρουλάκης το πετύχει, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποκτήσει κάτι πολύ σημαντικότερο από ένα καλό πρόγραμμα: κοινωνική κίνηση.
Εάν όχι, υπάρχει ο κίνδυνος να διαθέτει απαντήσεις που είναι σωστά γραμμένες στα χαρτιά, αλλά δεν μετατρέπονται ποτέ σε εκείνη τη συλλογική προσδοκία που αλλάζει τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Και αυτή είναι σήμερα ίσως η πιο δύσκολη εξέταση για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.
